|
آنچه باید در مورد کودکان خردسال خود بدانیم
دوره ی خردسالی سنین 3 تا 5 سالگی را شامل می گردد که دوره ی سنی کودکستانی نیز نامیده می شود. در این دوره ی سنی ، کودکان نسبت به هم تفاوت هایی دارند که کم و بیش در طول زندگی نیز ادامه دارد. این مرحله ی سنی ، به لحاظ رشد و نمو رفتاری ، اخلاقی ، جسمی و همچنین شکل تغذیه ی کودک ، از اهمیت خاصی برخوردار است.
ویژگی های رفتاری
کودک در این دوران از نظر بزرگترها غیر منطقی به نظر می رسد. در درک اشیاء خودمحور است و می تواند از حافظه برای درک گذشته ، حال و گاهی آینده ی نزدیک استفاده کند . کودک در این سن به لحاظ نوع رفتار تقلید می کند.
تکامل اخلاقی
دوره ی خردسالی شروع شکل گیری اخلاقی کودکان است و کودک در برابر سرزنش والدین حرف آنها را گوش می کند و برای جلب نظر والدین خود کارهای خواسته شده را انجام می دهد تا پاداش بگیرد، بدون این که درستی یا نادرستی عمل خود را بداند.
بازی
در دوران خردسالی ، بازی کودک نقش مهمی در رشد و نمو او و امکان شناخت محیط و نیاز کودک دارد . کودک پرجنب و جوش است و از وسایل بازی همسالان خود استفاده و با آنها بازی می کند. کودکان در بازی ها عموماً نقش دیگران را به خود می گیرند و به تدریج بازی ها کامل تر می شود و به اوج خود می رسد. در دوره ی خردسالی ترس در کودک به دلیل تخیلات فکری شکل می گیرد. این دوره اولین مرحله ی شکل گیری خود آگاهی جنسی و تشخیص تفاوت های جنسی در کودکان است.
تغذیه در کودکان پیش دبستانی
تغذیه مناسب و کافی مهم ترین شرط لازم برای رشد کودک است. با این که در تمام دوران کودکی تغذیه اهمیت دارد، ولی در طی پنج سال ابتدایی که رشد سریع است و کودک برای دریافت غذا کاملاً وابسته به مادر و خانواده اش می باشد، امری حیاتی است. غذای ناکافی منجر به کمبود تغذیه ای و تاخیر در رشد می شود و در نتیجه تجزیه و شکستن پروتئین در برابر عفونت تسریع می گردد.
نکته
طبق آمار وزارت بهداشت حدود 15 درصد از 6-5 میلیون کودک زیر پنج سال ایران دچار کوتاهی قد ناشی از سوء تغذیه هستند. با توجه به مطالب فوق، به شرح مختصر نیاز غذایی کودکان خردسال می پردازیم:
کودکان به علت تحرک زیاد به انرژی بیشتری نیاز دارند که باید از منابع غذایی تامین گردد. کودک خردسال روزانه 1300 تا 1600 کیلوکالری انرژی نیاز دارد.
پروتئین
پروتئین جزء اصلی ماهیچه ها ، بافت ها و مایعات بدن ( خون ) است و همچنین به سیستم دفاعی بدن کمک می کند . نیاز هر کودک خردسال به پروتئین 30 گرم در روز است. در ضمن هر گرم پروتئین حدود 2/4 کیلوکالری از انرژی را تامین می کند که در ماهی ، گوشت ، تخم مرغ ، شیر و فرآورده های آن ( پروتئین حیوانی ) و حبوبات مثل لوبیا و نخودفرنگی ( پروتئین گیاهی ) موجود است.
چربی
هر گرم چربی 9 کیلو کالری انرژی تولید می کند که حدود 20 تا 35 درصد کل انرژی را تامین می کند. نیاز روزانه ی یک کودک خردسال 15 تا 25 گرم است . این میزان برای جذب ویتامین هایی مانند ویتامین آ و کاروتن اهمیت دارد که با زرده ی تخم مرغ ، شیر ، چربی گوشت ، نارگیل ، آجیل ، مغزهای گیاهی مثل پسته و بادام و روغن های گیاهی تامین می گردد.
مواد معدنی
کلسیم و آهن از مهم ترین مواد غذایی در رژیم غذایی هستند که برای تشکیل استخوان ها و ساختار دندان ها لازم است . دریافت ناکافی آهن موجب کم خونی می شود . خردسالان نیاز بیشتری به جذب آهن و کلسیم دارند که توسط شیر، ماهی خشک ، گوشت ، جگر ، تخم مرغ و سبزیجات سبز ، غلات مثل گندم ، سویا و نخود تامین می گردد.
ویتامین ها
نقش ویژه ای در رشد کودکان مخصوصاً خردسالان دارند، طوری که به عنوان جذب کننده ی کلسیم و فسفر جهت رشد استخوان ها ( مثل ویتامینD) یا جزء نیاز اصلی کودک در حال رشد ( مثل ویتامین هایA وB) محسوب می شود که در اکثر مواد غذایی مانند ماهی ، گوشت قرمز ، طیور ، سبزیجات ، غلات و لبنیات وجود دارند.
نکاتی که باید در تغذیه ی کودکان پیش دبستانی رعایت نماییم :
* باید دانست که صبحانه مهم ترین وعده ی غذایی کودک است. پس باید به این نکته توجه زیادی نمود.
* زمان غذا خوردن کودک، محیط باید مملو از شادی ، گرمی و صمیمیت باشد و این زمان بهتر است منظم باشد و همه ی اعضای خانواده سر سفره حضور داشته باشند. البته نباید کودک منتظر غذا بماند . کودک باید شام خود را قبل از خواب آلودگی بخورد.
* با آشنا نمودن کودک به غذاهای جدید و مختلف، قدرت انتخاب غذایی کودک را افزایش داده و سعی نمایید از پنج گروه اصلی غذاها در تغذیه ی کودکان استفاده کنید.
* استفاده از میان وعده های غذایی ( 10 صبح و 5 بعدازظهر ) برای کودکان، به ویژه خردسالان، از اهمیت خاصی برخوردار است.
* در هیچ شرایطی کودک خود را وادار به غذا خوردن نکنید.
چندتا عکس یادگاری../
یه عکس زیبا از عمو پورنگ...
عکس یادگاری در مرکز سیمای اصفهان سال ۸۶...
عکس یادگاری روز پدر...
خانمها از راست به چپ:
مرجان احمدی(عروسک گردان)...فریبا پاکروان(نویسنده)...شراره طیار(صدا پیشه)..
شفای کودک درون
کودک درون، خردسال پنهان ماست که نیاز به مراقبت و محبت دارد و با برآورده شدن این نیازاو ، استرس و غم درون ما کاهش می یابد. در مقاله قبل به توضیح در باره شیوه های عملکرد افراد در سه سطح والد، بالغ، و کودک پرداختیم، ویزگی های کودک درون و نیاز های او را بررسی کردیم و طریقه شناخت آن را در مواقع مختلف زندگی ذکر نمودیم. در ادامه چگونگی مراقبت و پرورش مناسب او را شرح می دهیم.
کودک درونتان علاقهمند به شنیدن چه چیزهایی است؟ 
او مایل است که به او بگویید:
دوستت دارم، مواظبت هستم و تو را همانطور که هستی میپذیرم، از این که تو را دارم بسیار مغرور و مفتخرم، تو همه چیزی هستی که دارم، تو بسیار زیبا و جذاب هستی عزیزم، تو هنرمند و خلاقی، تو تواتمند و پرتلاشی، متاسفم از اینکه به تو آسیب رساندم، متاسفم از اینکه فراموشت کردم، متاسفم از اینکه تو را به عنوان یک کودک آنطور که بودی نپذیرفتم و انتظار داشتم به سرعت رشد کنی و بزرگ شوی، میتوانی به من اعتماد کنی و هر طور دلت میخواهد باشی (خودت باشی)، ما برای رسیدن به سلامتی ، رشد، شادی و لذت با هم همکاری خواهیم کرد.
پیامدهای منفی سرکوب کردن کودک درون
وقتی در مقام یک بزرگسال، تمایلات، خواستهها و نیازهای کودک درون را سرکوب میکنید، در معرض خطرات زیر قرار میگیرید:
- هرگز یاد نمیگیرید چگونه احساس طبیعی داشته باشید، بازی کنید و لذت ببرید.
- هرگز یاد نمیگیرید چگونه آرام باشید و استرسهای خود را کنترل کنید.
- از اینکه به اندازه کافی «خوب نیستید» احساس گناه میکنید و از بودن در کنار خانواده و کودکتان لذت نمیبرید.
- نسبت به افرادی که از زندگی لذت میبرند، بدبین میشوید.
- از صمیمی شدن با دیگران میترسید، منزوی میشویدو میترسید که در ارتباط با مردم بیکفایت ارزیابی شوید.
مراحل شفای کودک درون
مرحله 1: به منظور آشنایی با کودک درونتان ابتدا چشمهایتان را ببندید و آرام باشید، سعی کنید حداقل به مدت نیم ساعت خودتان را در نقش کودکی خردسال (3 تا 8 ساله) مجسم کنید و خودتان را ببینید که با اعضای خانواده در تعاملید و به واکنشهای کودکانه خود دقت کنید.
- خودتان را با هم بازیهایتان مجسم کنید. توجه کنید که در کنار آنان چه احساسی دارید و چقدر لذت میبرید.
- خودتان را در کلاس درس مجسم نمایید و دقت کنید که با معلم چگونه ارتباط برقرار میکنید.
اگر احساس کردید در آن حالت، کودکی ناراحت و ناراضی هستید، سعی کنید به یادآورید، آخرین بار در کودکی چه زمانی شاد و خوشحال بودید. این آخرین خاطره شما از کودک شاد همان «کودک درون» است که در حال حاضر به منظور مقابله با استرس درونتان مخفی شده است.
مرحله 2: اکنون که با کودک درونتان آشنا شدید، سعی کنید به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
الف) کودک درونتان را چگونه وصف میکنید؟
ب) چه زمانی کودک درونتان تصمیم گرفت در درون شما مخفی شود؟
ج) چگونه میتوانید پیامهای مثبت را به او انتقال دهید؟
د) عقاید غیرمنطقی درباره کودک درونتان، در زندگی چیست؟ و چگونه با آن مقابله می کنید؟
مرحله 3: در حال حاضر، برای برنامهریزی عملی در جهت مراقبت از کودک درونتان آمادهاید. سه فعالیت زیر میتواند در برنامهریزی شما و مراقبت از کودک درونتان موثر باشد.
فعالیت اول: یادبگیرید چگونه از چیزهای کوچک در زندگی لذت ببرید.
چشمهایتان را به روی زیباییهای طبیعت بگشایید و از آنها لذت ببرید، دایره لغات «حسی» خود را گسترش دهید. سعی کنید زندگی را با تمام وجود و با تمام حسهایتان تجربه کنید. با طبیعت ارتباط برقرار کنید.
برای مثال در ساحل رودخانه قدم بزنید، نور مهتاب را تماشا کنید و در زیر آسمان پرستاره پیاده روی کنید. خود را با کودکان و حیوانات مشغول کنید، در یک کلاس سرگرم کننده و شادیآور شرکت کنید و حسی از شوخ طبعی را در خودتان ایجاد کنید و از آن لذت ببرید.
فعالیت دوم: یاد بگیرید چگونه احساس کنید و چگونه احساسات خود را با دیگران تقسیم کنید. به این منظور نیز باید گامهایی بردارید:
احساسات خود را همه روزه دردفترچه یادداشت بنویسید.
یک داستان فانتزی در دفترچه یادداشت خود بنویسید، داستانی که تجربه شما را حداقل در 10 احساس مثبت متفاوت، وصف میکند.
آرام باشید و خودتان را مجسم کنید که احساسات مثبتی را تجربه میکنید. تجربه حاصل را در دفترچه یادداشت خود ثبت کنید.
فعالیت سوم: یاد بگیرید چگونه کودکانه بازی کنید.
سعی کنید «خشک بودن» و جدیت را کنار بگذارید و خود انگیخته باشید و بگذارید «کودک درونتان» خود را رها سازد.
سعی نکنید حالتها و رفتارهای کودک گونه را در حین بازی در خود خفه کنید، راحت باشید.
بازی، مستلزم استفاده از تخیل است پس در بازی کردن از تخلیه و خیال کمک بگیرید.
برای خودتان چشن تولد بگیرید.
در مجموع، همه فعالیتهای ارائه شده، به منظور آزاد سازی بخش نبستاً مهمی از روان شماست. با آزاد شدن این بخش از روان، از انرژی و قدرت لازم برای رشد و کمال شخصی برخوردار خواهید شد. بهعلاوه زخمهای احساسی شما زودتر بهبود مییابند، انرژی بیشتری برای کار و فعالیت دارید و دردها و ناراحتیهای جسمانی، شما را ترک خواهند کرد.
یه عکس یادگاری من ....مهرداد.....بهنوش بختیاری....حمید ابراهیمی....سال ۸۵
اینم گریم های مختلف با چهره ی خودم....
یارب نظر تو بر نگردد هرگز.............
|
